Đại lộ Clichy, 1887, Vincent van Gogh

Đại lộ Clichy (Boulevard de Clichy), 1887

Vincent van Gogh

Painter, Dutch, 1853 - 1890

Trưng bày tại Bảo tàng Van Gogh (Van Gogh Museum) ở Amsterdam, Hà Lan

Boulevard de Clichy Của Van Gogh – Lát Cắt Cuộc Sống Kinh Kỳ Và Bước Ngoặt Nghệ Thuật Paris

Khi nhắc đến danh họa Vincent van Gogh, công chúng thường liên tưởng ngay đến những cánh đồng hoa hướng dương rực rỡ hay bầu trời đêm đầy sao cuộn xoáy dữ dội. Thế nhưng, để định hình nên phong cách cá tính độc bản ấy, thời kỳ sống tại Paris (1886–1888) chính là cái nôi chuyển mình quan trọng nhất. Trong số những tác phẩm đường phố thuộc giai đoạn này, Boulevard de Clichy (1887) nổi lên như một mảnh ghép hoàn hảo tái hiện lại không khí nhộn nhịp của thủ đô ánh sáng và ghi dấu sự thay đổi toàn diện trong tư duy sắc màu của ông.

Góc phố thân quen của những tâm hồn nghệ sĩ Avant-Garde

Bức họa Boulevard de Clichy miêu tả một giao lộ sầm uất tại Montmartre – quận nghệ thuật nổi tiếng của Paris thời bấy giờ. Đây không đơn thuần là một khung cảnh ngẫu nhiên, mà chính là ngã tư quen thuộc mà Van Gogh bước qua mỗi ngày. Ngay phía bên phải, nằm khuất sau mép tranh, chính là con phố Rue Lepic – nơi Vincent đang sống chung cùng người em trai yêu quý Theo van Gogh.

Đại lộ Clichy mang một ý nghĩa tinh thần to lớn đối với danh họa người Hà Lan. Nơi đây tập trung xưởng vẽ của Fernand Cormon (nơi ông theo học), quán cà phê du Tambourin, cùng nhà ở của những người bạn đồng điệu như Georges Seurat và Paul Signac. Đối với Van Gogh, đại lộ này đại diện cho dòng chảy nghệ thuật tiên phong đầy táo bạo, nơi ông tự hào tự xếp mình vào nhóm "những họa sĩ của Petit Boulevard".

Sự giao thoa kỹ thuật: Khi bảng màu tối nhường chỗ cho ánh sáng

Điểm đắt giá nhất của tác phẩm Boulevard de Clichy nằm ở sự lột xác về mặt kỹ thuật vẽ cọ. Trước khi tới Pháp, các bức tranh của Van Gogh (như thời kỳ ở Hà Lan) mang tông màu trầm tối, thô mộc và u buồn. Tuy nhiên, việc được tiếp xúc trực tiếp với trường phái Ấn tượng (Impressionism) và Tân ấn tượng (Pointillism) tại Paris đã làm thay đổi hoàn toàn nhãn quan của ông.

Trong bức tranh này, Van Gogh đã thử nghiệm những nhát cọ ngắn, xếp cạnh nhau một cách tự nhiên và phóng khoáng. Ông sử dụng một bảng màu tươi sáng, trong trẻo hơn với sắc trắng của bầu trời mùa xuân, sắc vàng nhạt của các tòa nhà mang kiến trúc Haussmann và những chấm màu nhẹ nhàng mô tả dòng người đang di chuyển trên đại lộ. Ánh sáng trong tranh không còn gay gắt hay tương phản cực đoan, mà mang vẻ dịu mát, ghi lại một khoảnh khắc thoáng qua đầy sống động của đời sống đô thị.

Giá trị lịch sử và vị trí hiện tại của tác phẩm

Mặc dù không có chữ ký của tác giả, Boulevard de Clichy vẫn là một trong những tư liệu hội họa quý giá nhất minh chứng cho sự phát triển tài năng vượt bậc của Van Gogh. Bức tranh sơn dầu trên vải canvas với kích thước 46 cm x 55.5 cm này hiện đang được trưng bày trang trọng tại Bảo tàng Van Gogh (Van Gogh Museum) ở Amsterdam, Hà Lan. Nó luôn là điểm dừng chân yêu thích của những ai muốn thấu hiểu hành trình lột xác đầy ngoạn mục của một thiên tài trước khi ông chuyển đến miền Nam nước Pháp